Ile pies ma zębów? Wszystko, co warto wiedzieć o uzębieniu psa

Dorosły pies ma zwykle 42 zęby stałe, a szczenię – 28 zębów mlecznych. Wymiana uzębienia trwa najczęściej od 4. do 7. miesiąca życia. Liczba zębów to jednak nie wszystko, ponieważ liczy się także ich ułożenie, stan dziąseł i codzienna higiena. Sprawdź, jak rozpoznać problemy i zadbać o jamę ustną czworonoga.

Ile zębów ma pies dorosły i szczeniak?

Szczenięta rodzą się bez zębów. Pierwsze zęby mleczne pojawiają się zwykle między 3. a 4. tygodniem życia, a pełne uzębienie mleczne liczy 28 sztuk. W górnym i dolnym łuku znajduje się po 14 zębów.

Dorosły pies posiada zazwyczaj 42 zęby stałe. W szczęce górnej wyrasta 20 zębów, natomiast w żuchwie dolnej – 22. Dodatkowe zęby w dolnym łuku wynikają przede wszystkim z większej liczby trzonowców.

Jaką funkcję pełnią poszczególne zęby?

Siekacze znajdują się z przodu pyska. Pies używa ich do odgryzania małych kawałków jedzenia, skrobania mięsa z kości i pielęgnacji sierści.

Kły są długie i ostre. Służą do chwytania oraz przytrzymywania przedmiotów, a także rozrywania większych kawałków pokarmu. Przedtrzonowce i trzonowce miażdżą oraz tną jedzenie. Szczególnie silne są tak zwane łamacze – czwarty przedtrzonowiec górny i pierwszy trzonowiec dolny.

Jak przebiega wymiana zębów u psa?

Zęby mleczne wymieniają się na stałe między 4. a 7. miesiącem życia. U części psów proces zaczyna się już około 12. tygodnia, a komplet uzębienia stałego pojawia się zwykle przed ukończeniem 8. miesiąca.

Najpierw wypadają siekacze, później kły i przedtrzonowce. Trzonowce nie mają mlecznych odpowiedników, dlatego wyrastają jako zęby stałe. W tym okresie szczeniak może intensywnie gryźć przedmioty, ślinić się i mieć lekko tkliwe dziąsła.

Nie każdy opiekun znajduje w domu wypadnięty ząb. Mleczak często zostaje połknięty podczas jedzenia lub zabawy, co zazwyczaj nie powoduje problemów.

Przetrwałe zęby mleczne

Niepokój powinien wzbudzić ząb mleczny stojący obok wyrzynającego się zęba stałego. Takie podwójne uzębienie występuje częściej u ras małych i miniaturowych. Przetrwały mleczak może powodować stłoczenie, gromadzenie płytki oraz wadliwe ustawienie zgryzu.

Jeśli po 7.–8. miesiącu życia nadal widać podwójne kły lub inne nieprawidłowości, potrzebna jest kontrola weterynaryjna. Czasami konieczne staje się usunięcie mleczaka, aby ząb stały mógł przyjąć właściwe położenie.

Jaki zgryz u psa uznaje się za prawidłowy?

Najczęściej prawidłowy jest zgryz nożycowy. Siekacze żuchwy znajdują się wtedy tuż za siekaczami szczęki górnej, a ich powierzchnie lekko się stykają. U wybranych ras dopuszcza się także zgryz cęgowy, w którym górne i dolne siekacze ustawiają się w jednej linii.

Budowa pyska zależy od rasy. Owczarek niemiecki ma dłuższe łuki zębowe niż mops czy buldog francuski, dlatego u ras brachycefalicznych częściej pojawia się stłoczenie zębów i trudniejsze samooczyszczanie jamy ustnej. Wady takie jak przodozgryz, tyłozgryz i zgryz krzyżowy mogą utrudniać jedzenie oraz powodować urazy dziąseł.

Jak dbać o zęby psa?

Najlepszą domową metodą usuwania płytki jest regularne szczotkowanie. Szczoteczka do zębów powinna mieć rozmiar dopasowany do pyska, a pasta dla psów musi być bezpieczna do połknięcia. Nie wolno stosować pasty dla ludzi, szczególnie zawierającej ksylitol.

Przyzwyczajanie warto rozpocząć od dotykania warg i dziąseł palcem. Potem można wprowadzić niewielką ilość pasty, a dopiero po kilku dniach szczoteczkę. Krótkie sesje, spokojny ton i nagroda po zabiegu pomagają zbudować akceptację.

Docelowo zęby najlepiej czyścić codziennie. Jeśli pies nie toleruje takiej rutyny, minimum stanowią 2–3 sesje w tygodniu, uzupełnione kontrolą jamy ustnej i bezpiecznymi gryzakami.

Co może wspierać higienę jamy ustnej?

Gryzaki dentystyczne i zabawki o elastycznej, porowatej strukturze mogą mechanicznie ograniczać osad. Trzeba jednak dobrać je do wielkości oraz siły szczęk psa. Bardzo twarde kości, kamienie, poroże i metalowe przedmioty mogą doprowadzić do pęknięcia kła albo trzonowca.

Sucha karma czasami pomaga ścierać część płytki, ale tylko wtedy, gdy pies rzeczywiście ją gryzie. Jeśli krokiety są połykane, efekt jest niewielki. Karma mokra nie daje podobnego mechanicznego działania, lecz sama w sobie nie jest przyczyną chorób zębów. Dieta wspiera profilaktykę, ale nie zastępuje szczotkowania.

Jak powstaje kamień nazębny u psa?

Najpierw na powierzchni zębów pojawia się miękka płytka złożona z bakterii, resztek pokarmu i składników śliny. Gdy nie zostanie usunięta, mineralizuje się i zmienia w kamień nazębny – twardy, żółty, brązowy albo szary złóg, zwykle widoczny przy linii dziąseł.

Kamień drażni dziąsła i może powodować ich zaczerwienienie, obrzęk oraz krwawienie. Z czasem bakterie schodzą pod dziąsła, niszczą tkanki podtrzymujące ząb i prowadzą do chorób przyzębia. Zaawansowana paradontoza może skutkować chwiejnymi zębami oraz ich utratą.

Małe psy, zwierzęta starsze i osobniki z ciasno ustawionymi zębami częściej mają taki problem. Predyspozycje rasowe także mają znaczenie – szczególnie u psów miniaturowych i brachycefalicznych.

Jakie objawy wymagają kontroli?

Nieświeży oddech bywa pierwszym sygnałem choroby, choć nie powinien być uznawany za normalną cechę psa. Obejrzyj pysk, jeśli zwierzę zmienia sposób jedzenia, przestaje gryźć twarde pokarmy albo przechyla głowę nad miską.

• żółty lub brązowy osad przy dziąsłach,
• zaczerwienienie, obrzęk albo krwawienie dziąseł,
• nadmierne ślinienie i mlaskanie,
• ocieranie pyska o podłoże lub drapanie kufy,
• chwiejny, złamany albo brakujący ząb,
• wyraźny ból, apatia lub odmowa jedzenia.

Kiedy potrzebny jest skaling?

Twardego kamienia nie należy zdrapywać w domu. Takie próby mogą uszkodzić szkliwo, poranić dziąsła i pozostawić złogi pod ich powierzchnią. Skaling ultradźwiękowy wykonuje się w gabinecie weterynaryjnym, najczęściej w znieczuleniu ogólnym.

Podczas zabiegu oczyszcza się widoczne i poddziąsłowe powierzchnie zębów, a następnie często przeprowadza polerowanie. Przy podejrzeniu choroby przyzębia lekarz może ocenić kieszonki dziąsłowe lub zlecić zdjęcia rentgenowskie.

Wizyta jest potrzebna także po urazie. Złamanie zęba podczas gryzienia kamienia lub twardego patyka może odsłonić miazgę, wywołać silny ból i doprowadzić do zakażenia. Dorosłemu psu nie powinny samoistnie wypadać zęby – taki objaw wymaga znalezienia przyczyny.